Jaarverslag 2018

Kwaliteit van de leefomgeving

Luchthavenactiviteiten hebben een impact op de leefomgeving. Eindhoven Airport houdt de vinger aan de pols waar het gaat om de leefbaarheid voor mensen die wonen en werken in de regio. Belangrijke thema’s zijn (geluid)hinderbeperking en terugdringing van uitstoot van CO2, (ultra)fijnstoffen en stikstof.

We willen bij al deze onderwerpen een actieve rol spelen. Hiervoor hebben we onze partners in de sector en daarbuiten nodig. Dat een constructieve samenwerking iets kan opleveren, bleek op 3 oktober, toen de Nederlandse luchtvaartsector het actieplan Slim én Duurzaam aanbood aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat (zie ook Trends en ontwikkelingen, pagina Trends en ontwikkelingen).

Er zijn ook maatregelen die de luchthavens direct betreffen: de reis van en naar het vliegveld wordt efficiënter en schoner, en de luchthavens zelf zullen geheel emissieloos worden. Op dat laatste punt is Eindhoven Airport al ver: we behoren tot de leidende duurzame luchthavens van Europa. Onze eigen luchthavenoperatie is CO2-neutraal; we beschikken sinds 2012 over de hoogste Airport Carbon Accreditation-waardering (level 3+ Neutrality). De luchthaven zelf neemt initiatieven om nieuwe eigentijdse ambities te formuleren op het gebied van duurzaamheid en leefbaarheid.

Klimaatvriendelijke luchthaven

We verminderen de CO2-uitstoot op onze luchthaven door ‘zero emissions’ − met opwekking van eigen energie en hergebruik in plaats van neutraliteit door compensatie met certificaten.

In 2018 is het nieuwe contract met Eneco ingegaan. Een van de afspraken is dat het energiebedrijf 100 procent groene elektriciteit levert. In de voorwaarden staat ook dat Eneco nieuwe windmolens gaat bouwen voor de levering van elektriciteit aan Schiphol Group en Eindhoven Airport. In 2018 is samen met Schiphol Group een Europese aanbesteding doorlopen voor de levering van gas uit 100 procent hernieuwbare bronnen. Ook hierbij is gegund aan leverancier Eneco. De gaslevering voor Eindhoven Airport bestaat vanaf 2019 voor 100 procent uit groen gas.

Eindhoven Airport heeft de doelstelling om in 2020 40 procent minder CO2 per passagier uit te stoten ten opzichte van 2013. Dit is met 88 procent al ruimschoots gehaald. Met het nieuwe gascontract zal dit percentage nog verder stijgen. Voor 2030 streven we naar een stillere, schone vloot op Eindhoven Airport, die ten minste CO2-neutraal is ten opzichte van de huidige situatie. Dit willen we doen door de inzet van de nieuwste vliegtuigtypes te stimuleren. Ook zetten we in op de ontwikkeling van alternatieven voor het gebruik van kerosine.

Verontreiniging oppervlaktewater

Waterschap De Dommel heeft op 22 maart 2018 een ernstige verontreiniging van het oppervlaktewater van Eindhoven Airport geconstateerd. Het betrof een lozing van hemelwater dat was verontreinigd met de-icingvloeistof. Deze vloeistof wordt in de winter gebruikt voor het ijsvrij maken van vliegtuigen. Eindhoven Airport heeft direct maatregelen genomen waardoor we verdere verontreiniging van het oppervlaktewater door de-icingvloeistof hebben voorkomen. Om dit ook in de toekomst te voorkomen, hebben we aanvullende maatregelen genomen, zoals een beperking van de locaties voor de-icing. Het verwijderen van de-icingvloeistof vindt zo dicht mogelijk bij de bron plaats. Daarnaast hebben we een buffercapaciteit voor verontreinigd water gerealiseerd. Water wordt vanaf daar afgevoerd naar het gemeentelijk riool. Er wordt gekeken naar een grotere buffercapaciteit, en een directe aansluiting op het riool.

Circulaire economie

Om de levensloop van materialen te verlengen, schakelt Eindhoven Airport zoveel mogelijk over op circulair gebruik. We gaan bewust om met grondstoffen en materialen. Eindhoven Airport heeft de doelstelling om in 2020 ten minste 30 procent van het afval van de luchthaven te scheiden. In 2018 was het percentage 20%. In 2018 is het aandeel restafval sterker toegenomen dan de andere stromen. Om onze doelstelling te bereiken, werken we samen met onze afvalverwerker Suez en onze partners.

Een deel van het afval is afkomstig van de vliegtuigen. Samenwerking met airlines is dus noodzakelijk. In 2018 hebben Eindhoven Airport en TUI Fly samen de schouders eronder gezet: we zijn begonnen met het gescheiden inzamelen van het afval uit de TUI-toestellen. Hiervoor is een aparte ruimte ingericht en zijn extra containers geplaatst.

Voor 2019 staat een Europese aanbesteding voor het afvalmanagement op de agenda. Daarin leggen we nieuwe doelstellingen vast. We laten nadrukkelijk ruimte voor wensen en ideeën vanuit de omgeving – over hoe we duurzamer met ons afval kunnen omgaan en ook over het thema circulariteit in bredere zin.

Speciale aandacht was er in 2018 voor de BREEAM-ambitie ‘very good’ van Eindhoven Airport voor het multipurposegebouw, dat in 2017 deels instortte. De herbouw betekent dat er 2 keer zoveel materiaal wordt gebruikt dan gepland. Dat is niet duurzaam. Toch hebben we er in samenspraak met de certificerende instantie voor gekozen het nieuwe multipurposegebouw opnieuw volgens BREEAM-eisen ‘very good’ te bouwen. Dit betekent dat er extra aandacht zal zijn voor energie- en waterverbruik, afvalmanagement op de bouwplaats en geluidoverlast tijdens de bouw.

Ketenverantwoordelijkheid

Maatschappelijk verantwoord ondernemen hebben we ook verankerd in onze inkoopprocessen. We verwachten van onze leveranciers dat ze ondernemen met respect voor de belangen van mens, milieu en omgeving. En dat ze aantoonbare inspanningen leveren om sociale winst en milieuwinst te boeken.

Het is cruciaal dat partners in de keten elkaar scherp houden. Eindhoven Airport gaat daarom een kritische, constructieve dialoog aan en haalt inspiratie uit concrete plannen, initiatieven en innovaties van haar leveranciers die passen bij ons beleid op het gebied van duurzaamheid en leefbaarheid. We hebben onze maatschappelijke thema’s opgenomen in onze leverancierscode. Bij inkoopprocessen komen de thema’s terug bij het bepalen van de criteria voor gunning. Twee keer per jaar vindt het Partner Milieu Overleg plaats; daarin staat het thema duurzaamheid en milieu centraal.

In 2018 hebben enkele concrete ontwikkelingen het licht gezien. Samen met onze partner Viggo hebben we zonnepanelen geïnstalleerd op vliegtuigtrappen zodat deze geheel zelfvoorzienend opereren. Verder is de eerste volledig elektrische Ground Power Unit (GPU) ter wereld in gebruik genomen in de dagelijkse operatie. Een GPU voorziet een vliegtuig van stroom; de conventionele draait op diesel, maar deze is 100 procent elektrisch. Onze schoonmaakpartner CSU werkt met de Glutton-afvalzuiger. Deze elektrische afvalzuiger is tijd- en energiebesparend, volledig geluidloos en milieuvriendelijk.

Civiele geluidscontour luchthavenbesluit 2014

Vliegroutes en geluid

In 2018 is de evaluatie van route 1b afgerond, de uitvliegroute naar het zuidwesten over Wintelre. Dit betreft een samenwerking met onder meer het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) en Vliegbasis Eindhoven, onder regie van de Uitvoeringstafel. In deze evaluatie hebben we niet alleen naar route 1b gekeken maar ook naar de verdeling van het baangebruik (noordoost of zuidwest) en mogelijke optimalisaties van overige routes. In het najaar van 2018 is het eindrapport aangeboden aan de minister van Defensie (het bevoegd gezag van de militaire luchthaven Eindhoven). Ook heeft Eindhoven Airport in 2018 geld beschikbaar gesteld voor een haalbaarheidsonderzoek van TNO naar de effecten van een ‘ribbellandschap’ op het grondgeluid.

Geluidruimte

Eindhoven Airport mag tot 2020 groeien binnen de civiele geluidscontour die in het Luchthavenbesluit Eindhoven is vastgelegd. Er zijn voorwaarden gesteld aan de openstellingstijden en het aantal vliegtuigbewegingen per jaar. Op 2 november 2018 is geconstateerd dat er in het zuidwesten een overschrijding heeft plaatsgevonden van de geluidscontour. Dit is toe te schrijven aan afwijkend baangebruik: circa 40 procent van het vliegverkeer vond in 2018 plaats richting het noorden (baan 03) en circa 60 procent richting het zuiden (baan 21) in plaats van de 30 en 70 procent waarop de contour is berekend in het Luchthavenbesluit Eindhoven. Er is gekozen voor dit baangebruik in verband met bijzondere weersomstandigheden. In het noordoosten van de contour was in 2018 nog ruimte. In totaliteit betekent het dat de geografische ligging van de contour in 2018 iets richting het zuidwesten is opgeschoven. Hiervan is melding gemaakt aan het bevoegd gezag en aan de Commissie Overleg en Voorlichting Milieuhygiëne van de Vliegbasis Eindhoven.

Het aantal vliegtuigbewegingen is in 2018 met 6 procent gestegen naar 38.642 (2017: 36.470). Daarmee zijn we binnen de grenzen van de vergunning gebleven. In oktober 2018 heeft Eindhoven Airport besloten de toegestane groei in 2019 (tot 43.000 vliegtuigbewegingen) te matigen. Pas in 2020 zullen we het maximale aantal bereiken. Zo kunnen we ons concentreren op kwaliteit, de balans met de omgeving en de gecontroleerde ontwikkeling die hierbij past. (Zie ook Proefcasus Eindhoven Airport.)

Economische ontwikkeling en werkgelegenheid

Ook de beschikbaarheid en kwaliteit van werkgelegenheid en scholing zijn bepalende factoren voor de leefbaarheid. Eindhoven Airport draagt bij aan het vestigingsklimaat en aan de ontwikkeling van de Brainportregio. Adviesbureau Ecorys heeft in het rapport Eindhoven Airport 2020-2030: marktvraag en economische spin-off becijferd dat een verdere groei van de luchthaven leidt tot een grotere economische meerwaarde voor de regio, de provincie en Nederland.

Volgens Ecorys is de toegevoegde waarde van Eindhoven Airport voor de regio in de huidige situatie ongeveer 110 miljoen euro. Voor de provincie Noord-Brabant komt dat bedrag uit op 124 miljoen euro, en voor Nederland op 192 miljoen euro. Naar schatting 1.465 voltijdsbanen in de regio zijn direct of indirect op het conto van de luchthaven te schrijven, aldus het bureau. Als we kijken naar de provincie komt het aantal fte’s op 1.705, en voor heel Nederland 2.850. Hoe hoger het aantal passagiers, hoe hoger ook deze getallen.

‘Social return’

Duurzame inzetbaarheid is een van onze uitgangspunten. In samenwerking met de gemeente Eindhoven, Viggo Eindhoven Airport B.V. en het Summa College hebben we in 2018 het Airportaal opgericht. Dit is een project om kansen te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en om studenten direct te laten kennismaken met de luchthaven. De website is eind 2018 live gegaan. Via Airportaal creëren we met een éénjarige opleiding tot ‘airportmedewerker’ een aantrekkelijke leer- en werkomgeving op Eindhoven Airport. Zo bieden we werkzoekenden weer volop kansen op een baan bij een van de deelnemende partners van Eindhoven Airport, waaronder schoonmaakbedrijf CSU en horeca-exploitant Vermaat.

Eindhoven Airport hanteert waar mogelijk het principe van 'social return' als gunningcriterium. Zo kunnen we samen met partners meer werkgelegenheid creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Eindhoven Airport heeft in 2018 meegedaan met PROVaardig. In dit basisschoolproject staan kinderen uit groep 6, 7 en 8 centraal. Het doel is dat kinderen talenten bij zichzelf ontdekken en zich afvragen over welk beroep ze nog meer willen weten. Ook hadden we op Eindhoven Airport het project Voertuigen. Leerlingen hebben een kijkje achter de schermen mogen nemen in de bagagehal en uitleg gekregen over de specifieke voertuigen van de luchthaven. De leerlingen hebben een leerzame ochtend gehad.

Bezoekers stimuleren regionale economie

Inkomende passagiers zoals de zakelijke reiziger, de vakantieganger of mensen die vrienden en familie bezoeken, spenderen tijd en geld in de regio. Dat is goed voor de regionale economie en de gastvrijheidsindustrie. Vandaar dat we ook veelvuldig samenwerken met bijvoorbeeld VisitBrabant en Eindhoven365. Met het oog op de toekomst is het zinvol te kijken naar bredere samenwerkingsverbanden om inkomend toerisme voor de regio te bevorderen.

Leefbaarheidsfonds

In 2018 is de Stichting Leefbaarheid Luchthaven Eindhoven van start gegaan. Deze stichting heeft een vermogen van 880.000 euro. Met het geld uit dit fonds worden projecten gefinancierd ter bevordering van de leefbaarheid in de omgeving. Eindhoven Airport heeft een bijdrage toegezegd van 200.000 euro. De overige bijdragen komen van de gemeente Eindhoven, de provincie Noord-Brabant en het Rijk.

In 2018 is één project goedgekeurd. Dit betrof het Aireas-meetsysteem: een pilot om in Eindhoven metingen uit te voeren naar fijnstofemissies. Er is nog een beperkt aantal andere projecten aangemeld, maar die voldeden niet aan de criteria. Het stichtingsbestuur heeft in het najaar besloten de criteria voor de projecten te versoepelen. Ook gaat het bestuur meer bekendheid geven aan het Leefbaarheidsfonds, onder meer met informatiebijeenkomsten voor dorpsraden en omwonenden.

Steun aan projecten en instellingen

Onze betrokkenheid met de omgeving tonen we op uiteenlopende wijzen. Eindhoven Airport sponsort goede doelen, projecten en instellingen en ondersteunt regionale activiteiten. In 2018 ging het onder meer om PSV, de Dutch Design Week, Muziekgebouw Frits Philips Eindhoven, het Rode Kruis Gala, BrabantNacht, het Summa College en Brabant Sport.

Ook onze medewerkers willen bijdragen aan een beter leven en een mooiere toekomst voor anderen. Een voorbeeld is, net als vorig jaar, De Sprinkhaan in Oirschot: een groep van 15 collega’s heeft eind november 2018 meegeholpen aan een opknap- en opfrisbeurt van dit vakantieverblijf voor kinderen met een beperking.